Dzisiejsza publikacja G …

Dzisiejsza publikacja gazety krakowskiej promująca Rybną (str 29).

 

Rybna to malowniczo położona wieś na zachodnim skra-ju powiatu krakowskiego. Najdalej wysunięta na północ i największa spośród miejscowości (powierzchniowo i pod względem liczby mieszkańców) w Gminie Czernichów.

Znana jest od XV wieku, choć jej pierwszymi osiedleńcami byli ludzie paleolitu, którzy pozostawili swe ślady choćby w  niektórych okolicznych jaskiniach.
Czy przecinając drogę nr 780 na osi Kraków – Oświęcim, macie świadomość jej walorów?
Rybna założona została w obrębie dużej struktury tektonicznej zwanej Garbem Tenczyńskim. Struktura ta jest jedną z  czterech części należących do mezoregionów Jury Krakowsko-Częstochowskiej.
Garb Tenczyński jest zrębem tektonicznym o  skomplikowanej budowie geologicznej. Sam zrąb tektoniczny to pewnego rodzaju blok skalny ograniczony przynajmniej z  dwóch naprzeciwległych siebie stron uskokami. Uskok z  kolei to twór powstały z  rozerwania mas skalnych, które przemieściły się względem siebie po płaszczyźnie (poziomej lub pionowej). Aby uzupełnić tę podstawową wiedzę należy dodać, że przeciwieństwem zrębu tektonicznego jest rów tektoniczny. Zrąb tektoniczny jest strukturą wyniesioną, a  rów – obniżoną.

Mając takie podstawowe informacje, łatwiej będzie nam zrozumieć niezwykłość położenia Rybnej.
Wieś zasadniczo można umownie podzielić na dwie części – północną i  południową. Podział ten nie jest sztuczny, ponieważ wynika z potężnych różnic w krajobrazie, które może zauważyć każdy, kto jedzie samochodem bądź rowerem od Sanki w  stronę Zagórza. Różnice te wynikają bezpośrednio z  budowy geologicznej tego obszaru. Północna część miejscowości usytuowana jest w  obrębie Garbu Tenczyńskiego, zbudowanego między innymi z  bardzo charakterystycz-nych skał jurajskich, pochodzących sprzed około 150 milionów lat, choć często zasłoniętych osadami młodszymi, np. pochodzącymi z  epoki lodowcowej. Widać wyraźnie, że jest to kraina wyniesiona, bardzo moc-no urozmaicona. Można tutaj spotkać wiele wysokich wzniesień, dolin, wąwozów czy jarów. W  wielu miejscach są punkty widokowe, z których rozpościera się oszałamiający widok na pasma górskie z Tatrami włącznie.
Południowa część miej-scowości leży z  kolei na terenie rowu tektonicznego Rybnej. W  tej części nie napotkamy skał jurajskich. Teren jest wyraźnie łagodniejszy, opadający lekko na południe. Osady, z  którymi tutaj się można spotkać, to przede wszystkim skały pochodzące z czwartorzędu. Są tutaj zarówno lessy i  piaski pochodzące z  ostatniej epoki lodowcowej, ale nie brakuje również współczesnych żwirów i  piasków rzecznych.

Część dot. geologii przygotował Piotr Olejniczak, kier. Muzeum Geologicznego AGH
w Krakowie
Część dot. historii i sztuki Rybnej przygotowała Stanisława Malik, autorka m.in. Rybna, Moja Mała Ojczyzna, Historia

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *